Debaty sejmoweDziewiata Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie ustalania wartości celnej oprogramowania komputerowego

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana Stanisława Steca, posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, przekazaną przy piśmie pana marszałka z dnia 24 maja 2001 r. znak SPS-0202-6552/01 uprzejmie przedstawiam wyjaśnienia dotyczące ustalania wartości celnej przywożonych nośników informacji zawierających dane lub instrukcje przeznaczone do sprzętu przetwarzania danych jako zagadnienia regulowanego przez przepisy prawa celnego oraz prawa podatkowego.

   Podstawowe uregulowania prawne dotyczące wartości celnej towarów zawarte są w ustawie z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (DzU nr 23, poz. 117, z późn. zm.), która w art. 21-31 wprowadza zasady jej ustalania. Przepisy Kodeksu celnego dotyczące wartości celnej opierają się bezpośrednio na porozumieniu o stosowaniu artykułu VII układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 (Kodeksie Wartości Celnej), stanowiącym załącznik do porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO) (zał. do DzU z 1995 r. nr 98, poz. 483, z późn. zm.), które zostało ratyfikowane przez Polskę w 1995 r.

   Artykuł 23 § 1 Kodeksu celnego precyzuje pojęcie wartości celnej. Jest nią wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana z uwzględnieniem art. 30 i 31.

   Zagadnienie wartości celnej zostało uregulowane dodatkowo w następujących przepisach wykonawczych do Kodeksu celnego:

   - rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 marca 2001 r. w sprawie szczegółowego trybu ustalania wartości celnej przywożonych towarów (DzU nr 19, poz. 227) oraz

   - rozporządzeniu ministra finansów z dnia 15 września 1999 r. - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (DzU nr 80, poz. 908 i z 2000 r. nr 27, poz. 345).

   Zgodnie z § 5 ww. rozporządzenia Rady Ministrów przy ustalaniu wartości celnej przywożonych nośników informacji zawierających dane lub instrukcje przeznaczone do sprzętu przetwarzania danych uwzględnić należy, niezależnie od przepisów art. 23-31 Kodeksu celnego, wyłącznie koszt lub wartość samego nośnika informacji, pod warunkiem, że wartość nośnika lub oprogramowania są podane odrębnie. Przy czym określenie nośniki informacji nie oznacza obwodów scalonych, półprzewodników i podobnego sprzętu lub wyrobów zawierających takie obwody lub sprzęt, a określenie oprogramowanie nie obejmuje nagrań dźwiękowych, nagrań filmowych i nagrań wideo.

   Powyższa zasada ustalania wartości celnej nośników informacji wynika z międzynarodowych rozstrzygnięć dotyczących zasad ustalania wartości celnej, tj. decyzji Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Handlu (WTO) oraz wyjaśnień Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Przedmiotowej kwestii dotyczy decyzja 4.1. Komitetu Wartości Celnej WTO - ˝Ustalenie wartości nośników zawierających oprogramowania do sprzętu przetwarzania danych˝ oraz komentarz 13.1 Technicznego Komitetu WCO - ˝Zastosowanie decyzji dotyczącej ustalania wartości nośników zawierających oprogramowanie do sprzętu przetwarzania danych˝. Rozstrzygnięcia te opublikowane są w ww. rozporządzeniu ministra finansów z 15 września 1999 r. - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej.

   Zgodnie z art. 2 § 4 Kodeksu celnego zasady powstawania i wykonywania oraz wygasania zobowiązań podatkowych związanych z wprowadzeniem towaru na polski obszar celny oraz zakres praw i obowiązków organów celnych w tych sprawach regulują przepisy odrębne. W zakresie tym obowiązuje ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (DzU z 1993 r. nr 11, poz. 50, z późn. zm.).

   Usługi polegające na tworzeniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oprogramowania komputerowego podlegają, zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, opodatkowaniu według stawki podstawowej VAT 22%. W sytuacji zaś, gdy wykonane oprogramowanie komputerowe jest sprzedawane na maszynowych nośnikach informacji (np. na dyskach optycznych lub dyskietkach) dochodzi wówczas, w rozumieniu cytowanej ustawy, do sprzedaży towaru, a nie świadczenia usługi. Oprogramowanie takie jest bowiem klasyfikowane w Systematycznym Wykazie Wyrobów w grupie 0923-6 ˝Oprogramowanie na maszynowych nośnikach informacji dla systemów komputerowych˝, spełniając tym samym przesłanki wynikające z art. 4 pkt 1 cytowanej ustawy do uznania go za towar. Sprzedaż w kraju oprogramowania na takich nośnikach podlega zatem opodatkowaniu według stawki podstawowej 22%.

   Z definicji towarów, określonej w art. 4 pkt 1 ww. ustawy, wynika, iż ˝towarami są rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki, budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności określonych w art. 2, które wymienione są w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce państwowej˝. Oznacza to, iż towarami nie są licencje i patenty na oprogramowanie komputerowe, jak również prawa autorskie. Sprzedaż tego rodzaju wartości nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Również import wartości niematerialnych, tj. licencji, patentów itp., nie jest przedmiotem opodatkowania podatkiem VAT, z wyjątkiem przypadków, gdy na podstawie przepisów celnych wartości te są wliczane do wartości celnej towaru.

   Nośniki informacji, jak również oprogramowanie komputerowe na maszynowych nośnikach informacji, podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki 22%, natomiast licencje i patenty na oprogramowanie, stanowiące wartość niematerialną, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, jeśli nie są wliczane do wartości celnej towaru (art. 15 ust. 4 cytowanej ustawy). Ponadto należy stwierdzić, że w większości przypadków podatek VAT od przedmiotowych usług byłby podatkiem naliczonym, tj. do odliczenia od podatku należnego.

   Jednocześnie pragnę poinformować, że w stanowisku negocjacyjnym w obszarze ˝Podatki˝ Polska zobowiązała się m.in. do pełnego dostosowania polskich przepisów do postanowień VI dyrektywy rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej - ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG z późn. zm.) w zakresie transakcji podlegających opodatkowaniu. Pełne dostosowanie przepisów polskich w tym zakresie wymaga rozszerzenia zakresu opodatkowania na sprzedaż dóbr niematerialnych: cesji praw autorskich, patentów, licencji, praw do znaków towarowych.

   Jednocześnie uprzejmie zauważam, że rząd w 2000 r. przedłożył do parlamentu projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, który zakładał m.in. opodatkowanie licencji i sublicencji. Propozycja taka rozwiązywałaby problemy, o których pisze pan poseł w piśmie z dnia 17 maja 2001 r., jednakże we wrześniu 2000 r. parlament odrzucił ten projekt.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Jan Wojcieszczuk

   Warszawa, dnia 18 czerwca 2001 r.